ਵਾਰਾਣਸੀ, ਮਈ 3: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸਥਿਤ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਧਾਮ ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ‘ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਆ ਵਿਦਿਕ ਘੜੀ’ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸੂਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦਿਕ ਘੜੀ ਦਾ ਅਵਲੋਕਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ “ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਗਮ” ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਮਿਲੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਚੈਨਲਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਵਰੇਜ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ 78 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੈਸ਼ਟੈਗ ‘ਵਿਕਰਮੋਤਸਵ ਵਾਰਾਣਸੀ’ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ, ਜਦਕਿ ਕਈ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈਸ਼ਟੈਗਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਮਿਲੀ ਇਸ ਸਸ਼ਕਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰਾਸੰਗਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਰੁਚੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉੱਜੈਨ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਆ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਸੰਸਥਾਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਵਿਦਿਕ ਘੜੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮੋਹਨ ਯਾਦਵ ਨੇ ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿਤਿਆਨਾਥ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 4 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇਸ ਪਹਲ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਆ ਵਿਦਿਕ ਘੜੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਆਖਿਆ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਸਹਿਜ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਖਗੋਲੀਅਤ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਪੁਨਰਜੀਵਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੈ।
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਘੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਵਿਦਿਕ ਘੜੀ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ 30 ਘੰਟੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ 30 ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਰੀਖ, ਨਕਸ਼ਤਰ, ਯੋਗ, ਕਰਣ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸਮੇਤ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪੰਚਾਂਗ ਤੱਤ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਭਾਰਤੀ ਪੰਚਾਂਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਸਮਝ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪਹਲ ਨੂੰ ਵਿਦਿਕ ਘੜੀ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਡਿਜੀਟਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੈਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਗੂਗਲ ਪਲੇ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਐਪ ਸਟੋਰ ‘ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। 189 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਐਪ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਅਤੇ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਕਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਰਤਮਾਨ ਤੱਕ ਦੇ 7,000 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪੰਚਾਂਗ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਕ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਅਲਾਰਮ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਹਲ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੋਤੀਰਲਿੰਗ ਸਥਲ ਅਤੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਕ ਘੜੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਜਨਸਮੂਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਸਥਾਪਨਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਕਦਮ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪਹੁੰਚ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਆ ਵਿਦਿਕ ਘੜੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਰਥਕ ਜਨਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਸ੍ਰਿਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
–
ਓਪੀ/ਡੀਕੇਪੀ