ਕਾਹਿਰਾ, ਫਰਵਰੀ 8: ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸੈਯਦ ਅਬਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਨਵਾਂ ਦੌਰ ਜਲਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੱਲ੍ਹ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੱਸਿਆ, ਪਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਭਰੋਸਾ ਮੁੜ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ।
ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੇਹਰਾਨ ਆਪਣੇ ਯੂਰੈਨਿਯਮ ਐਨਰਿਚਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇਗਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹੱਕ ਕਿਹਾ ਜੋ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਇੰਟਰਵਿਊ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਚੈਨਲ ‘ਤੇ ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਸਿਨਹੁਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਡਲੀ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਵਰਧਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਚਾਏ।
ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਆਪਣੇ ਯੂਰੈਨਿਯਮ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਵਿਵਾਦ ਸਿਰਫ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸੁਲਝਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਸ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਆਪਣੇ ਮਿਸਾਈਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆਵਾਦੀ ਮਾਮਲਾ ਦੱਸਿਆ ਜਿਸ ‘ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਅਪਰੋਕਸ਼ ਸੀ, ਪਰ ਅਮਰੀਕੀ ਡੈਲੀਗੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।” ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਉਹ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਦੱਸਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮਸਕਟ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦੋਨੋ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕਤਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟ੍ਰੰਪ ਦੇ ਖਾਸ ਦੂਤ ਸਟੀਵ ਵਿਟਕੋਫ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਰਾਘਚੀ ਦੋਹਾ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਤਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਬਦੁਲਰਹਮਾਨ ਬਿਨ ਜਸੀਮ ਅਲ-ਥਾਨੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ।
ਇਰਾਨ ਦੇ ਮਿਲਟਰੀ ਚੀਫ ਆਫ ਸਟਾਫ, ਅਬਦੋਲਰਹੀਮ ਮੌਸਵੀ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਟਕਰਾਅ ਵਾਲਾ ਲਹਜਾ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਯੁੱਧ ਥੋਪਣ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਪੂਰੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਫੈਲਾ ਦੇਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਰ-ਏ-ਲਾਗੋ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਨ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਓਮਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੋਨੋ ਪੱਖ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਮਿਲਣਗੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ 25 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧੂ ਟੈਰੀਫ਼ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਐਗਜ਼ਿਕਿਊਟਿਵ ਆਰਡਰ ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਟੈਰੀਫ਼ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੰਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਨ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਪਰੋਕਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਸਮਾਨ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ।
ਮਸਕਟ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨੇ ਵਧਦੇ ਖੇਤਰਿਕ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਯਤਨ ਦਿਖਾਇਆ। ਹਾਲੀਆ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੈਨਿਕ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਧਾਈ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਿਆਰੀ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰਿਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਝਗੜੇ ਦੇ ਖਤਰੇ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਗੱਲਬਾਤ ‘ਤੇ ਨੇੜੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੇਂਜਾਮਿਨ ਨੈਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਦਫਤਰ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅਖਿਰ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੰਪ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਜਾਣਗੇ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨੈਤਨਯਾਹੂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੇ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਸਾਈਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਤੇ ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਉਗਰਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮਸਕਟ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਟ੍ਰੰਪ ਦੇ ਖਾਸ ਦੂਤ ਵਿਟਕੋਫ ਕਨਸਲਟੇਸ਼ਨ ਲਈ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੈਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਨੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਡੀ-ਐਸਕੇਲੇਸ਼ਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਮਕ ਕਦਮ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਮਿਸਰ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਬਦਰ ਅਬਦਲਤੀ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮਿਹਮਾਨੀ ਵਿੱਚ ਓਮਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਸਰਾਹਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਕਾਹਿਰਾ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਯੂਏਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਓਮਾਨ ਦੀ ਮੱਧਸਥਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਚੰਗੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਐਸੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਜੋ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਗੇ।
ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਫੈਸਲ ਬਿਨ ਫਰਹਾਨ ਅਲ ਸਾਊਦ ਨੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਰਸਤਾ ਖੁਲ ਜਾਵੇਗਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਕਈ ਸੰਕਟਾਂ ਨਾਲ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਹੱਲ ਕੱਢਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।”
ਕਤਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਅਰਾਘਚੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ।
–
ਕੇਕੇ/ਏਐਸ