ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਮਾਰਚ 6: ਈਰਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਸੈਨਿਕ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਦਮਰੂਮਥ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰਕ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 24-48 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹੌਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਈਲ, ਮਿਸਾਈਲ ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਣਿਜ਼ੀਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਲਮਾਰਗ ਤੋਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੈ।
ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਥਿਕਾਨਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ, ਤਦੋਂ ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਵਾਣਿਜ਼ੀਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮ ਤੋਂ ਕਮ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਆਠ ਵਾਣਿਜ਼ੀਕ ਜਹਾਜ਼ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੰਟੇਨਰ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਦੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ ਬੋਟ, ਮਿਸਾਈਲ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਵਿਸਫੋਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਮ ਤੋਂ ਕਮ ਇੱਕ ਨਾਵਿਕ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਦਮਰੂਮਥ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਲਗਭਗ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਮੁੰਦਰਕ ਤੇਲ ਅਤੇ ਲਿਕਵਿਫਾਇਡ ਨੈਚਰਲ ਗੈਸ ਦਾ ਆਵਾਜਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲੀਆ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਹੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਧਾਰਨ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੈ।
ਸੈਂਕੜੇ ਜਹਾਜ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਅਤੇ ਲਿਕਵਿਫਾਇਡ ਨੈਚਰਲ ਗੈਸ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਜੇ ਵੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮਾਰਸਕ ਅਤੇ ਹੈਪੈਗ-ਲੌਇਡ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਜਹਾਜ਼ ਹੁਣ ਕੇਪ ਆਫ ਗੁੱਡ ਹੋਪ ਦੇ ਰਸਤੇ ਭੇਜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਲਾਗਤ ਕਾਫੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਇਨੈਟਿਕ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦਿਆਂ, “ਲਗਾਤਾਰ ਜੀਪੀਐਸ ਅਤੇ ਏਆਈਐਸ ਜੈਮਿੰਗ” ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
“ਲਗਾਤਾਰ ਜੀਪੀਐਸ ਅਤੇ ਏਆਈਐਸ ਜੈਮਿੰਗ” ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰਕ ਖੁਫੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਹਾਲੀਆ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 1,100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਹਸਤਕਸ਼ੇਪ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਕਲੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕਈ ਯੁੱਧ ਜੋਖਿਮ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਜਲਖੇਤਰ, ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਵਰੇਜ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਹਾਜ਼ ਮਾਲਕਾਂ ਲਈ ਵਿਕਲਪਿਕ ਉਪਾਅ ਮਹਿੰਗੇ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਜੌਇੰਟ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਇਨਫੋਰਮੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (ਜੇਐਮਆਈਸੀ) ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਖਤਰੇ ਦਾ ਲੈਵਲ ਵਧਾ ਕੇ ਕ੍ਰਿਟਿਕਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮਲੇ ਲਗਭਗ ਪੱਕੇ ਹਨ।
ਯੂਐਸ ਮੈਰਾਡ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਬਚਣ, ਨੇਵਲ ਐਸੈਟਸ ਤੋਂ 30 ਨੌਟਿਕਲ ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਉਪਾਅ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਰਚੈਂਟ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੌਕਸੀ ਬਰਤਣ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ, ਸਾਰੇ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਇਨਪੁੱਟ (ਰਡਾਰ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਬੇਅਰਿੰਗ ਸਮੇਤ) ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਸ-ਵੈਰੀਫਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਜਾਂ ਓਪਰੇਟ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ “ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਭਿਆਸ (BMP5 ਜਾਂ MS)” ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦਾ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
–
ਏਵਾਈ/ਡੀਕੇਪੀ