ਰਾਂਚੀ, ਅਗਸਤ 9: ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ 16ਵੇਂ ਦਿਨ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਦੌਰ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਜਾਂ ਸਮਝੌਤੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਿਹਾ।
2 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਝਾਰਖੰਡ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਆਯੋਗ (ਜੇਪੀਐਸਸੀ) ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ 14ਵੀਂ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਪਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਆਏ ਕਥਿਤ ਅਨਿਯਮਿਤਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੇਪਾਲ ਸਿੰਘ ਮੁੰਡਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਆੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇਤਾ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ‘ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ‘ਤੇ “ਖੋਖਲੇ ਵਾਅਦੇ” ਕਰਨ ਦਾ ਆਰੋਪ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇਤਾ ਦੇਵੇਂਦਰ ਨਾਥ ਮਹਤੋ 2 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ‘ਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਰਾਤ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਖਰਾਬ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਤਬੀਅਤ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਵਿਰੋਧ ਸਥਲ ‘ਤੇ ਪੁੱਜੀ ਅਤੇ ਮਹਤੋ ਨੂੰ ਸਲਾਈਨ ਦਿੱਤਾ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਕਾਫੀ ਗਿਰ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਈਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਆਪਣੀ ਬਿਗੜਦੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਹਤੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਣਗੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਫ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤਦ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਠਾਏ ਗਏ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਠੋਸ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ।
ਡਾਕਟਰ ਏ.ਕੇ. ਸਿੰਹਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਐਸਿਡ ਬਣਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾ ਰਿਹਾ, ਇਸ ਲਈ ਪੇਟ ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ। ਇਸੀ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਅਤੇ ਫੇਫੜੇ ਸਧਾਰਨ ਹਨ।”
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇਤਾ ਚੰਦਨ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ‘ਤੇ ਆਰੋਪ ਲਗਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਥਲ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਣਗੇ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨਗੇ। ਮਹਤੋ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਗਿਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੜਤਾਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।”
ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇਤਾ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ‘ਤੇ ਇਹ ਮੇਰਾ ਛਠਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਦੇਵੇਂਦਰ ਬਾਬੂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵੀ ਥੋੜੀ ਬਿਗੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਆੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ ਸਿਰਫ ਖੋਖਲੇ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਬੁਲਾਕੇ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨਾ ਮੰਨ ਕੇ ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।”
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇਤਾ ਮਹਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੰਡਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਿਤਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਲਈ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸਰਕਾਰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਡੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ। ਕੱਲ੍ਹ 10 ਅਗਸਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਤੱਕ ਵਿਰੋਧ ਮਾਰਚ ਵੀ ਨਿਕਾਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।”
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਗ ਉਹ ਪਰੀਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਦਾ ਆਰੋਪ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਭਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਨਿਸ਼ਪੱਖ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਪਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੀ ਵੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ 10 ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਆੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਉਠਾਏ ਗਏ ਮਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਾਫ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਝਾਰਖੰਡ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਦੌਰ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਤਭੇਦ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣਾ ਆੰਦੋਲਨ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ।
–