ਕਾਠਮੰਡੂ, ਮਾਰਚ 19: ਨੈਪਾਲ ਵਿੱਚ ਜੇਨ ਜੀ ਦੀ ਉਭਰਦੀ ਤਾਕਤ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਾਲੀਆ ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ ਸਾਰੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਾਬਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਲੇਨ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਆਰਐਸਪੀ) ਨੇ ਕਰੀਬ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਬਹਿਮਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2008 ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੈਪਾਲ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ‘ਤੇ ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਦਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੇਪਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ, ਨੇਪਾਲ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਓਵਾਦੀ ਕੇਂਦਰ) ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਯੂਐਮਐਲ) ਦਾ ਵਰਚਸਵ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਬਹਾਦੁਰ ਦੇਉਬਾ, ਪੁਸ਼ਪ ਕਮਲ ਦਹਲ (ਪ੍ਰਚੰਡ) ਅਤੇ ਕੇ. ਪੀ. ਸ਼ਰਮਾ ਓਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਲੇੰਦਰ ਸ਼ਾਹ (ਬਾਲੇਨ) ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2022 ਵਿੱਚ ਕਾਠਮੰਡੂ ਮੇਅਰ ਦਾ ਚੋਣ ਨਿਰਪੱਖ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਰਟੀ ਬੈਕਅਪ ਦੇ ਬਗੈਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲੀਆ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪਦ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਯੁਵਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਾਤੀ, ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਧਰਮਕ ਵੰਡਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮੰਦਾਤ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਿਆਸਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨੈਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਸਪਸ਼ਟ ਬਹਿਮਤ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਦੇ ਜਨਮੰਦਾਤ ਨਾਲ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਟੁੱਟਦੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸਮਝੌਤਾ (ਬਰਗੇਨਿੰਗ) ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨੈਪਾਲ ਦਾ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਪੂਰੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮਾਲਦੀਵ ਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਸੀ ਸਿਆਸੀ ਲਹਿਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
–
ਡੀਐਸਸੀ