ਲਖਨਊ, ਫਰਵਰੀ 10: ਯੋਗੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਮੰਡਲ ਦੇ ਬਜਟ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਲਾਗਤ ਘੱਟ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵੱਧ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ, ਯੋਗੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ, ਪਸ਼ੂਪਾਲਨ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2017-18 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2024-25 ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ 24 ਫੀਸਦ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 24.9 ਫੀਸਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 2024-25 ਵਿੱਚ 737.4 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਦੇ ਨਾਲ ਖਾਦਯਾਨ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2017-18 ਤੋਂ 2024-25 ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਖਾਦਯਾਨ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 28.5 ਫੀਸਦ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ 11.8 ਫੀਸਦ ਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖਾਦਯਾਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 18.1 ਫੀਸਦ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 20.6 ਫੀਸਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਰ ਸੱਕਲ ਮੁੱਲਵਧਨ 2017-18 ਵਿੱਚ 0.98 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2024-25 ਵਿੱਚ 1.73 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 2023-24 ਅਤੇ 2024-25 ਵਿੱਚ ਖਰੀਫ ਅਤੇ ਰਬੀ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ, ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ।
ਰਾਜ ਦੇ ਖੇਤੀ ਸੱਕਲ ਮੁੱਲ ਵਧਨ (ਜੀਵੀਓ) ਵਿੱਚ ਚਾਵਲ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 13.1 ਫੀਸਦ ਹੈ। ਚਾਵਲ ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ 19.4 ਫੀਸਦ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 23.6 ਫੀਸਦ ਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵੀ 3.6 ਫੀਸਦ ਦੀ ਵਾਧਾ ਨਾਲ 2024-25 ਵਿੱਚ 29.4 ਕੁੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਖੇਤੀ ਦੀ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਵੱਲ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 5 ਖੇਤੀ-ਜਲਵਾਇਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਉਨਨਤ ਬੀਜ ਪਾਰਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਹਿਲਾ ਪਾਰਕ ਲਖਨਊ ਦੇ ਅਟਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 130.63 ਏਕਰ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ 266.70 ਕਰੋੜ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਬਣੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਬੀਜ ਪ੍ਰਸੰਸਕਰਨ, ਸਪੀਡ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਬੀਜ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਗੇ।
ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਹੱਬ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੂਪੀ ਦੇ ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਫਰੂਖਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅਤਿਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਂਟ੍ਰੈਕਟ ਫਾਰਮਿੰਗ ਅਤੇ ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 65,000 ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਇਕਾਈਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਰੀਬ 2.55 ਲੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਲਕਸ਼ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 1,000 ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਮੁੱਲ ਸੰਵਰਧਨ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣਗੇ।
ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਆਵਧੀਕ ਸ਼੍ਰਮ ਬਲ ਸਰਵੇਖਣ ਰਿਪੋਰਟ 2023-24 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕਾਰਜਰਤ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ 53.2 ਫੀਸਦ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਰਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕਾਰਜਰਤ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦਾ 78.8 ਫੀਸਦ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ 44.0 ਫੀਸਦ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਕਾਰਜਰਤ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਰਤ ਹਨ। ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਪਾਲਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
–
ਡੀਕੇਐਮ/ਡੀਕੇਪੀ