ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 3 ਮਾਰਚ: ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 4 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਸਮਾਰੋਹ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ। ਕਾਰਜਸਥਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੜਕ, ਘਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਿਵਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ 4 ਮਾਰਚ 1966 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸਦ (ਐਨਐਸਸੀ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਰਿਸਦ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਉਪਲੱਖ ਵਿੱਚ 1972 ਤੋਂ 4 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਤਦ ਤੋਂ ਇਹ ਅਭਿਆਨ ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਪੂਰੇ ਹਫ਼ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
1971 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਵਸ/ਹਫ਼ਤਾ ਅਭਿਆਨ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ, ਸ਼ੈਖਸ਼ਿਕ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਭਿਆਨ ਵਿਆਪਕ, ਲਚਕੀਲਾ, ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਪਰਿਸਦ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਣ, ਸੈਮੀਨਾਰ, ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ, ਪੋਸਟਰ ਮੁਕਾਬਲਾ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਰੈਲੀ, ਆਦਿ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਵਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਲਕਸ਼ਿਆ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਆੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਰਫ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਛੋਟੇ ਸੰਸਥਾਨ ਅਤੇ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਸਕਣ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਹਿੱਤਧਾਰਕਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਭਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧਤ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਰਜਸਥਲ ਬਣਾਉਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਾਰਜ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਅਭਿਨੰਗ ਭਾਗ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਜਾਂ ਜਟਿਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਦੈਨੀਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਛੋਟੀ-ਛੋਟੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੜਕ ‘ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਬਾਈਕ ਜਾਂ ਸਕੂਟਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਹੈਲਮਟ ਪਹਿਨਣਾ, ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੀਟਬੈਲਟ ਲਗਾਉਣਾ, ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਨਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਯਾਤਾਇਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਸਾਡੀ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਜਸਥਲ ‘ਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਜਾਂ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸੇਫਟੀ ਗਲਵਜ਼ ਅਤੇ ਹੈਲਮਟ ਪਹਿਨਣਾ, ਧੂਲ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਮਾਸਕ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਣ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡਿਜੀਟਲ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਉਨੀ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਸਵਰਡ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨਾ, ਐਂਟੀਵਾਇਰਸ ਇੰਸਟਾਲ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰਨਾ ਸਾਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਵਸ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਕਰਤਵ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਸਜਗ ਰਹਾਂਗੇ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਾਂਗੇ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸਾਕਾਰ ਹੋ ਸਕੇਗਾ।
–
ਪੀਐਮ/ਡੀਕੇਪੀ