ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 5 ਜੂਨ: ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਚੁਪਕੇ ਨਾਲ ਕਲਾਸ ਬੰਕ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧਾ ਮੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉੱਥੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਕੀਬੋਰਡ (ਸਿੰਥੇਸਾਈਜ਼ਰ) ‘ਤੇ ਐਸੀ ਧੁਨ ਬਣਾਈ ਜੋ ਫਿਲਮ ‘ਡਾਨ’ (1978) ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿਗਨੇਚਰ ਟਿਊਨ ਬਣ ਗਈ। ‘ਯੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਯਾਰ ਦਾ ਦੀਵਾਨਾ’ ਗਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬੈਕਗ੍ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਵਜ ਰਹੇ ਉਸ ਸਿੰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਜਯ ਕਲਿਆੰਜੀ ਸ਼ਾਹ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ‘ਵਿਜੂ ਸ਼ਾਹ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।
ਵਿਜੂ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਜੂਨ 1959 ਨੂੰ ਮੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਲਿਆੰਜੀ ਵੀਰਜੀ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ‘ਨਾਗਿਨ’ (1954) ਵਿੱਚ ‘ਬੀਨ’ ਦੀ ਧੁਨ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ “ਕਲਿਆੰਜੀ ਵੀਰਜੀ ਐਂਡ ਪਾਰਟੀ” ਆਰਕੀਸਟਰਾ ਦੀ ਨੀਵ ਰੱਖੀ। ਇਸੇ ਸਾਲ 1956 ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਗੀਤਕਾਰ ਆਨੰਦ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਜੂ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣੇ।
ਵਿਜੂ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਕੱਚ ਤੋਂ ਸੀ, ਜੋ ਮੰਬਈ ਆ ਕੇ ਗਿਰਗਾਉਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਰਾਣਾ ਸਟੋਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਕਹਾਣੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਲਿਆੰਜੀ ਵੀਰਜੀ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਚਾਚਾ ਆਨੰਦ ਜੀ ਵੀਰਜੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਰਾਸ਼ਨ ਲੈਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਲੇ-ਬਢੇ ਵਿਜੂ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸਿਰਫ 4-5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਦਿਵਾਨਗੀ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਿੰਥੇਸਾਈਜ਼ਰ ਦੀ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਜਾਗੀ।
ਫਿਰੋਜ਼ ਖਾਨ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ‘ਕੁਰਬਾਨੀ’ (1980) ਅਤੇ ‘ਜਾਂਬਾਜ਼’ (1986) ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੋਲੋ ਐਲਬਮ ‘ਵਾਈ ਨਾਟ ਸਿੰਥੇਸਾਈਜ਼ਰ’ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
ਵਿਜੂ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਜੀਵ ਰਾਏ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਾਊਂਡ ਦਿੱਤਾ। ‘ਤ੍ਰਿਦੇਵ’ (1989) ਦਾ ਬਲੌਕਬੱਸਟਰ ਗਾਣਾ ‘ਓਏ ਓਏ’ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ‘ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ’ (1992) ਦਾ ‘ਸਾਤ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ’ ਆਇਆ।
‘ਮੋਹਰਾ’ (1994) ਦੇ ਗਾਣੇ ‘ਤੂ ਚੀਜ਼ ਬੜੀ ਹੈ ਮਸਤ ਮਸਤ’ ਅਤੇ ‘ਟਿਪ ਟਿਪ ਬਰਸਾ ਪਾਣੀ’ ਨੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਇਸ ਐਲਬਮ ਦੀ 8 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਕਲਾਂ ਬੇਚੀਆਂ ਗਈਆਂ। ‘ਗੁਪਤ’ (1997) ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਡਾਰਕ ਟਰਾਂਸ ਅਤੇ ਗੈਰਾਜ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪਰਚਿਆ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬੈਕਗ੍ਰਾਊਂਡ ਸਕੋਰ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਇਨਾਮ ਦਿਲਾਇਆ।
ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਨੈਟਫਲਿਕਸ ਦੀ ਫਿਲਮ ‘ਕਲਾਸ ਆਫ 83’ ਨਾਲ ਵਿਜੂ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸਿੰਥ ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰਾਜੀਵ ਰਾਏ ਅਤੇ ਵਿਜੂ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਐਤਿਹਾਸਿਕ ਜੋੜੀ ਨੇ ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ‘ਜੋਰਾ’ ਨਾਮਕ ਘੱਟ ਬਜਟ ਦੀ ਸਸਪੈਂਸ-ਥ੍ਰਿਲਰ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਧਮਾਕੇਦਾਰ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਯੂਟਿਊਬ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
–
ਵੀਕੇਯੂ/ਏਬੀਐਮ