ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਮਾਰਚ 11: ਵਿਜੇ ਸੈਮੂਅਲ ਹਜਾਰੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਵਨਡੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਜੇ ਹਜਾਰੇ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਮਾਰਚ 1915 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਂਗਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਕਲੈਰੀ ਗ੍ਰਿਮੇਟ ਨੇ ਕੋਚਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
1934/35 ਵਿੱਚ ਫਰਸਟ ਕਲਾਸ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਜੇ ਹਜਾਰੇ ਨੇ 1946 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲਾਰਡਜ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੈਦਾਨ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। 31 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 31 ਅਤੇ 34 ਰਨ ਬਣਾਏ।
ਵਿਜੇ ਹਜਾਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1,000 ਰਨ ਦਾ ਆਕੜਾ ਛੂਹਿਆ। ਉਹ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਦੀਆਂ ਦੋਨਾਂ ਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਕ (116 ਅਤੇ 145 ਰਨ) ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਰਨਾਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 1948 ਵਿੱਚ ਐਡਿਲੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ‘ਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਫਰਸਟ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਤਿਹਰਾ ਸ਼ਤਕ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 1940 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵੱਲੋਂ ਬੜੋਦਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੀਤਾ।
ਫਰਸਟ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ 50 ਸ਼ਤਕ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਜੇ ਹਜਾਰੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਲੋਂ 30 ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 52 ਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ 47.65 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 2,192 ਰਨ ਬਣਾਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 7 ਸ਼ਤਕ ਅਤੇ 9 ਅਰਧਸ਼ਤਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਟੈਸਟ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੈਚ 1952 ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਾਰੀ ਅਤੇ 8 ਰਨ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਵਿਜੇ ਹਜਾਰੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਰਸਟ ਕਲਾਸ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 238 ਮੈਚ ਖੇਡੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 58.38 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 18,740 ਰਨ ਬਣਾਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਲੇ ਤੋਂ 60 ਸ਼ਤਕ ਅਤੇ 73 ਅਰਧਸ਼ਤਕ ਨਿਕਲੇ।
ਸਾਲ 1960 ਵਿੱਚ ਵਿਜੇ ਹਜਾਰੇ ਨੂੰ ‘ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1996 ਵਿੱਚ ‘ਸੀਕੇ ਨਾਇਡੂ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਪੁਰਸਕਾਰ’ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਇਸ ਦਿਗਗਜ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਵਨਡੇ ਟ੍ਰੋਫੀ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2002-03 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਣਜੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
–
ਆਰਐਸਜੀ