ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 27 ਅਪ੍ਰੈਲ: ‘ਓ ਵੁਮਨੀਆ, ਆ-ਹਾ ਵੁਮਨੀਆ…’ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਗਾਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਧੁਨ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਲੇਲਿਸਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ ਦੇ ਇਸ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਗਾਣੇ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨੇਹਾ ਖਾਨਵਲਕਰ ਖੁਦ ਪਟਨਾ ਦੀਆਂ ਭੀੜ ਭਰੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰੇਖਾ ਝਾ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਪਾਈ। ਸਨੇਹਾ ਨੇ ‘ਓਏ ਲਕੀ! ਲਕੀ ਓਏ’, ‘ਹੰਟਰ’ ਅਤੇ ‘ਤੂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਰਾਜਦੁਲਾਰੀ’ ਵਰਗੇ ਕਈ ਬੇਹਤਰੀਨ ਗੀਤ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਸਨੇਹਾ ਦਾ ਆਉਣਾ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਝਟਕਾ ਸੀ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਅਕੇਲੀ ਕੁੜੀ ਵਾਲੇ ਟੈਗ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਗੱਲ ਸਿੱਧੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਇੰਨਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਸਨੇਹਾ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1983 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਇਸੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦੇਸੀ ਲੋਕ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਂਡ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਮੇਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁੰਬਈ ਆਉਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਟਰਨਿੰਗ ਪੌਇੰਟ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਰਨ, ਪਰ ਸਨੇਹਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਰਟ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਆਜ਼ਮਾਇਆ, ਪਰ ਆਖਿਰਕਾਰ ਸੰਗੀਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਇਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ, ਸਟਰਗਲ ਅਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਦੋਜਹਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ। ਪਹਿਲੀ ਪਹਚਾਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ‘ਗੋ’ ਨਾਲ ਮਿਲੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਾਮ ਗੋਪਾਲ ਵਰਮਾ ਨੇ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ‘ਸਰਕਾਰ ਰਾਜ’ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਤੋਂ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੇ ਨੋਟਿਸ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਸਨੇਹਾ ਦਾ ਅਸਲੀ ਧਮਾਕਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਓਏ ਲਕੀ! ਲਕੀ ਓਏ!’ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਦਿੱਤਾ। ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇਹ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਇੰਨਾ ਵੱਖਰਾ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਕ ਕੇ ਸੁਣਨਾ ਪਿਆ।
ਪਰ ਅਸਲੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ ਨਾਲ ਆਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਿਪ ਨੇ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਲਈ ਸਨੇਹਾ ਨੇ ਸਿਰਫ ਕੰਪੋਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਬਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਦੇ ਦਵੀਆਂ ਤੱਕ ਗੂੰਜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ‘ਓ ਵੁਮਨੀਆ’, ‘ਹੰਟਰ’ ਅਤੇ ‘ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪੀਆ’ ਵਰਗੇ ਗਾਣੇ ਸਿਰਫ ਟ੍ਰੈਕ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ‘ਓ ਵੁਮਨੀਆ’ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ, ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕਮ ਹੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਨੇਹਾ ਖਾਨਵਲਕਰ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਜਾਂ ਪਾਲਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਕੱਚਾ, ਅਸਲੀ ਅਤੇ ਜਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਟੂਡੀਓ ਦੇ ਮਹਿੰਗੇ ਕਨਸੋਲਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਰ ਗਾਣਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ, ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
–
ਪੀ.ਆਈ.ਐਮ/ਏ.ਐਸ