ਮਨਾਮਾ, ਜੂਨ 25:
ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬਿਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟਰੇਟ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਲਕ ਲੈਣ ਦੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਰੁਖ ‘ਤੇ ਵਿਵਾਦ “ਸਿਰਫ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਖੇਲ” ਹੈ।
ਬਹਿਰਿਨ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ, ਰੂਬਿਓ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਟੋਲ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ੁਲਕ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਆਖਿਰਕਾਰ ਇਹ ਸਿਰਫ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਖੇਲ ਹੈ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਰੂਬਿਓ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।”
ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਥਿਤੀ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਆਈਆਰਜੀਸੀ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੁਝਾਏ ਗਏ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਖਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸਟਰੇਟ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ (ਸਟੇਟਸ ਕੋ) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਈਰਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਕਹਿੰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਲਾਗੂ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ਵਧਾਏਗਾ।
ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੋਈ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਸ਼ੁਲਕ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਇਸਨੂੰ ਹੁਣ “ਸਰਵਿਸ ਫੀਸ” ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਟੋਲ ਫੀਸ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਟੋਲ ਫੀਸ ਲੈਣਾ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਰੂਬਿਓ ਨੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਪਰਮਾਣੂ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਮਾਰਕੋ ਰੂਬਿਓ ਵੈਰੀਫਾਈਡ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਈਏਈਏ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਈਰਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਆਈਏਈਏ ਨਿਗਰਾਨਾਂ ਦੇ ਈਰਾਨ ਦੌਰੇ ਦੀ ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅੰਤਰਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਸਾਥ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਲਫ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਸ਼ਵਾਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰੂਬਿਓ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਗਲਫ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਹਨ।
–