ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 25 ਮਾਰਚ: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਨਲਾਈਨ ਟਿਕਟ ਬੁਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਵਰ੍ਹਾ 2025-26 ਵਿੱਚ (ਅਪ੍ਰੈਲ-ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ) ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੁਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 48.25 ਕਰੋੜ ਅਤੇ 88 ਫੀਸਦ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲੋਕਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੇ ਲਿਖਤ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਈਆਰਸੀਟੀਸੀ ਦੇ ਜਰੀਏ ਆਨਲਾਈਨ ਬੁਕਿੰਗ ਦੇ ਵਧਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਕਾਊਂਟਰਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਈਆਰਸੀਟੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਆਨਲਾਈਨ ਟਿਕਟ ਬੁਕਿੰਗ ਸਹੂਲਤ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਤਰੀ-ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਪਹਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਲਗਭਗ 88 ਫੀਸਦ ਰਿਜ਼ਰਵ ਟਿਕਟਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਬੁਕ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।”
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਆਈਆਰਸੀਟੀਸੀ ਆਨਲਾਈਨ ਟਿਕਟ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਕਾਫੀ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਟਿਕਟਿੰਗ ਇੰਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਦੇ ਰੱਖਰਖਾਅ, ਅਪਗਰੇਡ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖਰਚਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈਆਰਸੀਟੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਮਰ ਸਹੂਲਤ ਫੀਸ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।”
ਆਨਲਾਈਨ ਸਿਸਟਮ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਤਰੀ-ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਪਹਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟਿਕਟਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੁਕ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪਹੁੰਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਦੁਰੁਪਯੋਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
1 ਜੁਲਾਈ, 2025 ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਟਿਕਟ ਸਿਰਫ ਆਧਾਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਆਨਲਾਈਨ ਬੁਕ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣਗੇ।
ਇਸ ਨਾਲ ਫਰਜੀ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “2025 ਦੌਰਾਨ 3.04 ਕਰੋੜ ਉਪਭੋਗਤਾ ਖਾਤੇ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ 2.94 ਕਰੋੜ ਉਪਭੋਗਤਾ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਿਲੰਬਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਰਗਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।”
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਹਾਲਾਂਕਿ, 1 ਜਨਵਰੀ 2025 ਤੋਂ 28 ਫਰਵਰੀ 2026 ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ 1,80,474 ਉਪਭੋਗਤਾ ਖਾਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸਰਗਰਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।”
ਆਈਆਰਸੀਟੀਸੀ ਨੇ ਸਾਈਬਰ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਐਂਟੀ-ਬੌਟ ਤਕਨੀਕ ਲਗਭਗ 64 ਫੀਸਦ ਖਰਾਬ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸਲੀ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਬੁਕਿੰਗ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਬਿਹਤਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “28 ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਸਾਲ 2025-26 ਵਿੱਚ 13,023 ਸੰਦਿਗਧ ਈਮੇਲ ਡੋਮੇਨ ਬਲੌਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
–
ਏਬੀਐਸ/