ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 15 ਅਪ੍ਰੈਲ: ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮੱਧਸਥਤਾ ਨਾਲ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਦੁਰਲਭ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਿੱਧੀ ਬੈਠਕ ਹੋਈ। ਪਿਛਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਸੰਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬਿਓ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਲਯ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬੈਠਕ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸਨੂੰ “ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੌਕਾ” ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸਿਰਫ ਤੁਰੰਤ ਯੁੱਧਵਿਰਾਮ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 20-30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹਿਜਬੁੱਲਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਰੂਬਿਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਹਿਜਬੁੱਲਾਹ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੀ ਆਕਰਮਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲੰਬੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਲਯ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਇਹ 1993 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਲਾਭਦਾਇਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਲੇਬਨਾਨ ਦੀ ਉਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਤਾਕਤ (ਸੈਨਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ) ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਹਿਜਬੁੱਲਾਹ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸਿੱਧੀ ਸਹਿਮਤੀ ਜਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੱਖਰੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਆਤੰਕੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਸਤ੍ਰੀਕਰਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਆਤੰਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਿਖਾਈ।
ਲੇਬਨਾਨ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਯੁੱਧਵਿਰਾਮ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਖੇਤਰਿਕ ਅਖੰਡਤਾ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਦੁਹਰਾਈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮਾਨਵਿਕ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਯੁੱਧਵਿਰਾਮ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਲੇਬਨਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਰਾਜਨੈਤਿਕ ਆਮਨੇ-ਸਾਮਨੇ ਮਿਲੇ। ਇਹ ਬੈਠਕ ਇੱਕ ਕਾਰਜ ਸਮੂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਯੁੱਧਵਿਰਾਮ ਅਤੇ ਸੀਮਾ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਝੜਪਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਸੀ। ਇਹ ਬੈਠਕ ਦੋ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਲੀ।
ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਨਾਜੁਕਤਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੁੱਧਵਿਰਾਮ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਖਤਰੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਧਿਕਾਰਕ ਰਾਜਨੈਤਿਕ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਰੂਬਿਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਇੱਕ ਐਸੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਥਾਈ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਡਰ ਦੇ ਜੀ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਭਵਿੱਖ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤਣਾਅ ਰਹਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਸੀਮਾ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਸਮਰਥਿਤ ਹਿਜਬੁੱਲਾਹ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਪਾਈਆਂ ਹਨ।