ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 10 ਅਪ੍ਰੈਲ: ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਦੀ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਕੇ ਸੰਗਰਸ਼-ਵਿਰਾਮ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਤੇਹਰਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਲਕ ਵਸੂਲ ਕਰਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ।
ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਇਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਤੋਂ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੇ ਗੁਜ਼ਰਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਬੇਈਮਾਨੀ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਡਾ ਸਮਝੌਤਾ ਐਸਾ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।”
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਉਹਨਾਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗਰਸ਼-ਵਿਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਾਹ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਹੀ ਜਹਾਜ਼ ਗੁਜ਼ਰੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਉਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਟੈਂਕਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਲਕ ਵਸੂਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹਨ ਕਿ ਇਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਲਕ ਵਸੂਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”
ਟ੍ਰੰਪ ਦੀਆਂ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਸੰਗਰਸ਼-ਵਿਰਾਮ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਕਦਮ ਉਠਾਏਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਟੋਲ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਦੇ ਕਥਿਤ ਸ਼ੁਲਕ ਬਾਰੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਾਹ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਆਵਾਗਮਨ ਤਦੋਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਇਰਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੁਖ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ।
ਗੌਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਇੱਕ ਸੰਕਰਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਾਹ ਹੈ, ਜੋ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਅਰਬ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਇਸ ਰਾਹ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਉਰਜਾ ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ, ਜੋ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਆਯਾਤ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ‘ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
–
ਡੀਸੀਐੱਚ/