ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 20 ਜੂਨ: ਪਿਛਲੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਪੂਰਵੋੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਕਨੈਕਟਿਵਿਟੀ, ਊਰਜਾ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਆਜੀਵਿਕਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਫੈਕਟ ਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵੋੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੂਰਵੋੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤ੍ਰਾਲੇ ਨੇ ਅੱਠਾਂ ਪੂਰਵੋੱਤਰ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਹਾਇਤਾ ਪੰਜ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੁੱਲ 3,746 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 2,730 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਲਾਗਤ 27,963 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਗਭਗ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮੁਦਾਇਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਲਕਿ ਦਿਰਘਕਾਲੀ ਅਤੇ ਟਿਕਾਉ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਿਕਾਸ ਪਹਲ ਫਾਰ ਨੌਰਥ ਈਸਟ ਰੀਜਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ 100 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕੇਂਦਰ ਪੋਸ਼ਿਤ ਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਸਾਲ 2022-23 ਤੋਂ 2025-26 ਤੱਕ 6,600 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਆਜੀਵਿਕਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 48 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਅਤੇ ਪੈਸੇਂਜਰ ਰੋਪਵੇ ਸਿਸਟਮ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪੂਰਵੋੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ 2014 ਵਿੱਚ 10,905 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੀ, ਜੋ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਤੱਕ ਵਧ ਕੇ 16,207 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ 2009 ਤੋਂ 2014 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 333 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਨਵੀਆਂ ਰੇਲ ਲਾਈਨਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ, ਉਥੇ 2014 ਤੋਂ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 1,900 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਐਕਟ ਈਸਟ ਨੀਤੀ ਨੇ ਵੀ ਪੂਰਵੋੱਤਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪਹਿਚਾਣ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 2014 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਇਸ ਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੂਰਵੋੱਤਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਨੈਕਟਿਵਿਟੀ, ਵਪਾਰ, ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਸੀਮਾ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਪੂਰਵੋੱਤਰ ਭਾਰਤ ਮੌਕਿਆਂ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਰਵਾਜੇ ਵਜੋਂ ਉਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ‘ਅਸ਼ਟਲਕਸ਼ਮੀ’ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਖੇਤਰ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
–
ਵੀਕੇਯੂ/ਪੀਐਮ