ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 8 ਮਈ: ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲੂਇਜ਼ ਇਨਾਸਿਓ ਲੂਲਾ ਦਾ ਸਿਲਵਾ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਇਰਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ, ਟੈਰੀਫ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਈ ਦੋਪੱਖੀ ਬੈਠਕ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਲੂਲਾ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ 2010 ਦੇ ਉਸ ਪਰਮਾਣੂ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਨਕਲ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਧਸਥਤਾ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸਥਿਤ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਲੂਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਜੰਗ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਗੱਲਬਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਰਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਲੂਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੰਗ ਨਾਲੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ 2010 ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਨੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਕਾਰਜ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਲੂਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕੇ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏਗਾ।” ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਓਬਾਮਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਤਥਾਕਥਿਤ ‘ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆ’ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।”
ਲੂਲਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ- ‘ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਅੱਜ ਰਾਤ ਪੜ੍ਹਾਂਗਾ।'”
ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜਤਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਦੁਨੀਆ 1945 ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਭਾਰਤ, ਜਰਮਨੀ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਫੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਭੂਮਿਕਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਓਵਲ ਦਫਤਰ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਲੂਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਣਬੁਝ ਕੇ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।”
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਬੈਠਕ “ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ” ਰਹੀ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟੈਰੀਫ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ।
ਲੂਲਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵਪਾਰ ਵਿਵਾਦ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਯੁਕਤ ਕਾਰਜ ਸਮੂਹ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਕਿ ਟੈਰੀਫ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਮਰੀਕੀ ਜਾਂਚ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਆਸਾਵਾਦੀ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਫਿਰ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰੇ।”
ਲੂਲਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਆਪਣੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਣਿਜ ਖੇਤਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰੇਅਰ ਅਰਥ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਸਿਰਫ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਨਿਰਯਾਤਕ ਬਣ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।”
ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਲੂਲਾ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ “ਕਿਊਬਾ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ” ਹੈ। ਲੂਲਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ “ਚੰਗਾ ਸੰਕੇਤ” ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕਿਊਬਾ ਗੱਲਬਾਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੱਗੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।”
ਇਹ ਬੈਠਕ ਐਸੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੈਰੀਫ, ਤਕਨੀਕੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਗਲੋਬਲ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਣਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਨਵੇਂ ਟੈਰੀਫ ਲਗਾਉਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਮਤਭੇਦ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦੋਹਾਂ ਨੇਤਾ ਨੇ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਿਖਾਈ। ਲੂਲਾ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲੀਆ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਬਣੀ ਹੈ।