ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਮਾਰਚ 21: ਕਵਿਤਾ ਸਿਰਫ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਖੇਲ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਦਿਲ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾਣ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ 21 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਕਵਿਤਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਦਿਨ ਯਾਦ ਦਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ 21 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕਵਿਤਾ ਦਿਵਸ ਯੂਨੇਸਕੋ ਦੁਆਰਾ 1999 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 30ਵੀਂ ਮਹਾਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ, ਲੁਪਤ ਪ੍ਰਾਇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਅਭਿਵਿਆਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਕਵਿਤਾ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੋਨੇ ਅਤੇ ਹਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਂਝੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਸਧਾਰਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਕਵਿਤਾ ਦਿਵਸ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ, ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ-ਲਿਖਣ-ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਬਿਹਤਰ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਰੰਗਮੰਚ, ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯੂਨੇਸਕੋ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਵਿਤਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਐਸਾ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਣੇ ਵੀ ਸਭ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਗੱਲ ਸਧਾਰਨ ਵਾਕਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ, ਕਵਿਤਾ ਉਸਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਗਹਿਰਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਿਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ, ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਵਿਤਾ ਪਾਠ, ਲਿਖਾਈ ਕਾਰਸ਼ਾਲਾਵਾਂ, ਓਪਨ ਮਾਈਕ ਸੈਸ਼ਨ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਯੋਜਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਜਗ੍ਹਾ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਉਤਸਵ, ਆਨਲਾਈਨ ਅਤੇ ਆਫਲਾਈਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਕਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
–
ਐਮਟੀ/ਏਐਸ