ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 25 ਮਾਰਚ: ਜੀਵਨ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਕੰਮ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਤਨਾ ਉਲਝ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਰੀਰੀਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਤਣਾਅ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਾਰੀਰੀਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਆਰਾਮ ਦਈਏ।
ਯੋਗ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਯੋਗ ਦੇ ਕਈ ਆਸਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਸ਼ਸ਼ਕ ਆਸਨ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਸਨ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
‘ਸ਼ਸ਼ਕ’ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਖਰਗੋਸ਼ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਸਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਮੁਦਰਾ’। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਰਗੋਸ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਿਕੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਸ਼ਕ ਆਸਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸਕ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਲਯ ਇਸਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਸ਼ਕ ਆਸਨ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਯੋਗ ਆਸਨ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਠ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ, ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੀ ਲਚਕੀਲੇਪਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਉੱਤਮ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਅਭਿਆਸਕ ਯੋਗ ਮੈਟ ‘ਤੇ ਵ੍ਰਜ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਜਾਏ (ਪੈਰ ਮੋੜ ਕੇ ਬੈਠਣਾ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਸਿੱਧੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ)। ਹੁਣ ਗਹਿਰੀ ਸਾਹ ਭਰਦੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਦੀ ਓਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੇਠਾਂ ਲੈ ਜਾਏ। ਹੁਣ ਮੱਥੇ ਅਤੇ ਹੱਥ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਲਗਾਓ। ਇਸ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੈਠ ਕੇ ਨਾਰਮਲ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਓ। ਇਸ ਆਸਨ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ 10 ਤੋਂ 15 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਦੁਹਰਾਉਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਗੰਭੀਰ ਪਿੱਠ ਦਰਦ, ਉੱਚ ਰਕਤਚਾਪ, ਹਰਨੀਆ ਜਾਂ ਗਰਦਨ/ਘੁੱਟਨੇ ਵਿੱਚ ਚੋਟ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਇਹ ਆਸਨ ਨਾ ਕਰੋ।
–
ਐਨਐਸ/ਪੀਐਮ