ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਮਾਰਚ 14: ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਆਈਐੱਸਐੱਸ) ‘ਤੇ ਹਰ 90 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਅਤੇ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਰਕੈਡੀਅਨ ਰਿਦਮ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਘੜੀ ਬਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਗਲਤੀਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕੀ ਸਪੇਸ ਏਜੰਸੀ ਨਾਸਾ ਕੁਝ ਅਸਾਨ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਬਿਹਤਰ ਨੀਂਦ, ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸਾ ਦੇ ਫਲਾਈਟ ਸਰਜਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ 7 ਤਰੀਕੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸਗੋਂ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਸ਼ਿਫਟ ਵਰਕ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਜੇਟ ਲੈਗ ਨਾਲ ਜੂਝਣ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਨੀਂਦ ਦਿਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਡਿਸਆਰਡਰ, ਹਿਰਦਯ ਰੋਗ, ਪਚਾਅ ਦੀ ਗੜਬੜ ਅਤੇ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ।
ਨਾਸਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸੱਤ ਤਰੀਕੇ ਸਿਰਕੈਡੀਅਨ ਰਿਦਮ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ।
1. ਸੋਣ-ਜਾਗਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰੋ: ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸੋਣਾ ਅਤੇ ਜਾਗਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
2. ਸਲੀਪ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ: ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਸਕਰੀਨ ਦੀ ਬਲੂ ਲਾਈਟ ਘਟਾਓ।
3. ਨੀਂਦ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਬਣਾਓ: ਨੀਂਦ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤ, ਹਨੇਰਾ ਅਤੇ ਠੰਡਾ ਕਮਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
4. ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ ਕਰੋ: ਸਵੇਰੇ ਤੇਜ਼ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸਚੇਤਨਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਹਲਕੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
5. ਓਵਰ-ਦ-ਕਾਊਂਟਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਓ: ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਮੈਲੈਟੋਨਿਨ ਜਾਂ ਕੈਫੀਨ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਸਿਰਕੈਡੀਅਨ ਰਿਦਮ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
6. ਸਲੀਪ ਕੋਗਨਿਟਿਵ ਬਿਹੇਵਿਅਰਲ ਥੈਰੇਪੀ (ਸੀਬੀਟੀ) ਅਪਣਾਓ: ਸੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਤਕਨੀਕਾਂ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ।
7. ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ: ਜੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
–