ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 5 ਅਪਰੈਲ: ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਰਾਨ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਯੂਰਪੀ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਰੋਧ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਬੁਲਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜਲਮਾਰਗ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਲਈ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਫ੍ਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮਾਨੂਏਲ ਮੈਕਰੋਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈ ਕੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡਾ ਮੁਹਿੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਸਲਝਾਉਣ ਲਈ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਬਜਾਏ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ‘ਦ ਵੋਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਰਨਲ’ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਸੈਨਿਕ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਅਵਾਸਥਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਬਹਰੇਨ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ‘ਦ ਹਿਲ’ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪੂਰਾ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਰਾਨ ਯੁੱਧ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਐਸੇ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦਰਾਰ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਸਾਥੀ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟ੍ਰੰਪ ਵੀ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਟੋ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਟ੍ਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤੇਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਇਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਖੁਦ ਇਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਅਸਮੰਜਸ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਮੀਨੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ‘ਦ ਹਿਲ’ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਜਲਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਿੱਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਲਕ ਲੈਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਾਤ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੰਭਾਵਿਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਮਾਨਵਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਖਾਦ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੀਮ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਰਸਤੇ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਆਸਪਾਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੋਲੋਡੀਮੀਰ ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਯੁੱਧ ਕਿੰਨਾ ਚੱਲੇਗਾ, ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਣਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੋਲ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਯੋਜਨਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ।
–
ਏਐਸ/