ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 7 ਅਪ੍ਰੈਲ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 500 ਮੇਗਾਵਾਟ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਫਾਸਟ ਬ੍ਰੀਡਰ ਰਿਅੈਕਟਰ (ਪੀਐਫਬੀਆਰ) ਨੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕ੍ਰਿਟਿਕੈਲਿਟੀ (ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਫਾਸਟ ਬ੍ਰੀਡਰ ਰਿਅੈਕਟਰ ਭਰੋਸੇਮੰਦ, ਘੱਟ ਕਾਰਬਨ ਵਾਲੀ ਉੱਚ ਤਾਪੀ ਦੱਖਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ।
ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
ਪੀਐਫਬੀਆਰ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਆਟੋਮਿਕ ਐਨਰਜੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਬੋਰਡ (ਏਈਆਰਬੀ) ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਦਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰਿਟਿਕੈਲਿਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਐਕਸ’ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਦਮ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਦਮ ਉਠਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਦੂਜੇ ਚਰਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਫਾਸਟ ਬ੍ਰੀਡਰ ਰਿਅੈਕਟਰ ਨੇ ਕਲਪੱਕਮ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਟਿਕੈਲਿਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।”
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਐਡਵਾਂਸ ਰਿਅੈਕਟਰ, ਜੋ ਖਪਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੰਧਨ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਤੀਜਾ ਚਰਨ ਵੱਡੇ ਥੋਰੀਅਮ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਦੋਹਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਦਮ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਗੌਰਵਮਈ ਪਲ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਬਧਾਈ।”
ਇਸ ਰਿਅੈਕਟਰ ਨੂੰ ਇੰਦਿਰਾ ਗਾਂਧੀ ਪਰਮਾਣੂ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਕੇਂਦਰ (ਆਈਜੀਸੀਏਆਰ) ਦੁਆਰਾ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਭਾਰਤੀ ਪਰਮਾਣੂ ਵਿਦਯੁਤ ਨਿਗਮ ਲਿਮਟਿਡ (ਭਾਵਿਨੀ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਉਪਕਰਮ ਹੈ।
ਫਾਸਟ ਬ੍ਰੀਡਰ ਰਿਅੈਕਟਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿੰਨ-ਚਰਨੀ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਰਿਅੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਪੀਐਫਬੀਆਰ ਯੂਰੇਨਿਅਮ-ਪਲੂਟੋਨਿਯਮ ਮਿਸ਼ਰਤ ਆਕਸਾਈਡ (ਐਮਓਐਕਸ) ਇੰਧਨ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਰੇਨਿਅਮ-238 ਨੂੰ ਪਲੂਟੋਨਿਯਮ-239 ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਖਪਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਖੰਡਨੀਯ ਪਦਾਰਥ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਰਿਅੈਕਟਰ ਨੂੰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਥੋਰੀਅਮ-232 ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਕੇ ਯੂਰੇਨਿਅਮ-233 ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਫ਼ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਥੋਰੀਅਮ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਦੋਹਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦਿਰਘਕਾਲੀਨ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੌਦਯੋਗਿਕੀਆਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਥੋਰੀਅਮ-ਆਧਾਰਿਤ ਰਿਅੈਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇੰਧਨ ਦੀ ਦੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
–
ਏਬੀਐਸ/