ਤੇਹਰਾਨ, 28 ਮਈ: ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਕਥਿਤ ਧਮਕੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਆਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਨੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਕਤਾ ਇਸਮਾਈਲ ਬਾਗੇਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਓਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਈ ਜਦੋਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਓਮਾਨ ਨੇ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ ਭੋਗਣੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਾਗੇਈ ਨੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਖਤਰਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਐਸੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਣਾ ਜੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ “ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾਉਣ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ” ਨੂੰ ਆਮ ਕਰਨ ਦਾ ਖਤਰਨਾਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੇਸ਼ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧਸਥ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਸੈਨਿਕ ਧਮਕੀ ਦੇਣਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਗਲੋਬਲ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੇ ਮੂਲ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਗੇਈ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ “ਧੌਂਸ ਜਮਾਉਣ ਅਤੇ ਅਵਿਆਵਸਥਾ ਦੇ ਆਮ ਕਰਨ” ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਗਲੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੋਮਰੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਟਰੰਪ ਨੇ ਉਸ ਕਥਿਤ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਹੋਮਰੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮਧ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਲਕ ਜਾਂ ਟੋਲ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਕੈਬਿਨੇਟ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਟਰੰਪ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਓਮਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਰਹੇਗਾ।”
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਮਰੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਟੋਲ ਲਗਾਉਣ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਲਕ ਲੈਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਲੂਮਬਰਗ ਨੇ 21 ਮਈ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਬਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਸਿੱਧੇ ਟੋਲ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸ਼ੁਲਕ ਲੈਣ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ।
ਟਰੰਪ ਦੀ ਤੀਖੀ ਟਿੱਪਣੀ ਨੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਓਮਾਨ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਖਾੜੀ ਸਾਥੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
–